# Học Platform engineering (6) # LAYER 11 - PLATFORM PRODUCT & RELIABILITY ENGINEERING Tài nguyên: Google *SRE Book* & *SRE Workbook*, *Seeking SRE*, FinOps Foundation framework & *Cloud FinOps* (Storment & Fuller), *Chaos Engineering* (Rosenthal & Jones), Principles of Chaos, docs Chaos Mesh/Litmus/Velero, AWS/Azure DR whitepapers. # KHỐI A - Platform as Product (Ngày 1-30) → P1 ### Ngày 1: Khởi động Layer 11 * **Mục tiêu:** Ghép product + reliability mindset. * **Lý thuyết:** platform vừa là sản phẩm vừa phải tin cậy. * **Thực hành:** Repo `platform-reliability/`; khung roadmap + reliability. ### Ngày 2: Reliability + product mindset * **Mục tiêu:** Coi độ tin cậy là tính năng. * **Lý thuyết:** reliability as a feature, internal customer. * **Thực hành:** Liệt kê kỳ vọng tin cậy của internal customer. ### Ngày 3: API lifecycle * **Mục tiêu:** Vòng đời API nền tảng. * **Lý thuyết:** design → release → deprecate → sunset. * **Thực hành:** Vẽ lifecycle cho một platform API. ### Ngày 4: API versioning * **Mục tiêu:** Tiến hoá không phá vỡ. * **Lý thuyết:** semver, backward compatibility, contract (nối Layer 4 CRD). * **Thực hành:** Chính sách versioning cho API. ### Ngày 5: Breaking vs non-breaking * **Mục tiêu:** Biết đâu là phá vỡ. * **Lý thuyết:** additive vs breaking change, compatibility rules. * **Thực hành:** Phân loại một tập thay đổi. ### Ngày 6: Deprecation policy * **Mục tiêu:** Ngưng dịch vụ có trách nhiệm. * **Lý thuyết:** deprecation window, migration path, communication. * **Thực hành:** Viết deprecation policy. ### Ngày 7: API contract & stability * **Mục tiêu:** Cam kết ổn định. * **Lý thuyết:** stability guarantees, support tiers. * **Thực hành:** Định nghĩa stability tiers (alpha/beta/stable). ### Ngày 8: Adoption strategy * **Mục tiêu:** Được dùng (nối Layer 6). * **Lý thuyết:** voluntary adoption, migration incentive. * **Thực hành:** Kế hoạch adoption cho một capability. ### Ngày 9: Internal marketing * **Mục tiêu:** Lan toả nội bộ. * **Lý thuyết:** evangelism, changelog, champion (nối Leadership). * **Thực hành:** Bản tin/changelog mẫu. ### Ngày 10: Reliability roadmap * **Mục tiêu:** Định hướng tin cậy. * **Lý thuyết:** roadmap gắn với reliability goals. * **Thực hành:** Draft reliability roadmap. ### Ngày 11: Stakeholder management * **Mục tiêu:** Căn chỉnh nhiều bên. * **Lý thuyết:** product/security/finance/leadership (nối Leadership). * **Thực hành:** Bản đồ stakeholder cho reliability. ### Ngày 12: Prioritizing reliability * **Mục tiêu:** Làm đúng việc. * **Lý thuyết:** impact/risk, cost of downtime. * **Thực hành:** Xếp hạng reliability backlog. ### Ngày 13: Reliability tiers * **Mục tiêu:** Không phải mọi thứ cần 99.99%. * **Lý thuyết:** service tiers, reliability theo tầm quan trọng. * **Thực hành:** Phân tier service. ### Ngày 14: Features vs reliability * **Mục tiêu:** Cân bằng. * **Lý thuyết:** velocity vs stability, error budget làm trọng tài (preview). * **Thực hành:** Khung quyết định. ### Ngày 15: Reliability as product feature * **Mục tiêu:** Bán được độ tin cậy. * **Lý thuyết:** reliability là giá trị, không phải chi phí thuần. * **Thực hành:** Value prop reliability. ### Ngày 16: Internal customer feedback * **Mục tiêu:** Lắng nghe. * **Lý thuyết:** feedback loop, NPS nội bộ (nối Layer 6). * **Thực hành:** Kênh feedback. ### Ngày 17: SLA & support tiers * **Mục tiêu:** Cam kết dịch vụ. * **Lý thuyết:** internal SLA, support model, on-call tie-in. * **Thực hành:** Định nghĩa support tiers. ### Ngày 18: OKRs for platform * **Mục tiêu:** Mục tiêu đo được. * **Lý thuyết:** reliability OKR, gắn error budget. * **Thực hành:** Draft OKR quý. ### Ngày 19: Measuring platform value * **Mục tiêu:** Chứng minh giá trị (nối Layer 6). * **Lý thuyết:** DORA + reliability + adoption metrics. * **Thực hành:** Bộ metric giá trị. ### Ngày 20: Build vs buy * **Mục tiêu:** Chọn công cụ reliability. * **Lý thuyết:** OSS vs SaaS cho SLO/chaos/DR. * **Thực hành:** Quyết định build/buy. ### Ngày 21: Reliability culture * **Mục tiêu:** Văn hoá sở hữu. * **Lý thuyết:** you-build-you-run, ownership. * **Thực hành:** Nguyên tắc văn hoá reliability. ### Ngày 22: Cost of downtime * **Mục tiêu:** Đóng khung kinh doanh. * **Lý thuyết:** revenue/trust impact, tính cost downtime. * **Thực hành:** Ước tính cost downtime một service. ### Ngày 23: Risk management * **Mục tiêu:** Quản lý rủi ro. * **Lý thuyết:** risk register, error budget như risk tool (preview). * **Thực hành:** Risk register cho platform. ### Ngày 24: Reliability vs velocity * **Mục tiêu:** Trung tâm của SRE. * **Lý thuyết:** error budget hoà giải mâu thuẫn dev vs ops. * **Thực hành:** Khung cân bằng. ### Ngày 25: P1 - cấu trúc roadmap * **Mục tiêu:** Đóng khung P1. * **Lý thuyết:** roadmap + API lifecycle + adoption + tiers. * **Thực hách:** `platform-roadmap-design.md`. ### Ngày 26: P1 - API lifecycle & versioning * **Mục tiêu:** Chính sách API. * **Lý thuyết:** versioning + deprecation policy. * **Thực hành:** Viết policy hoàn chỉnh. ### Ngày 27: P1 - adoption + reliability tiers * **Mục tiêu:** Adoption có kế hoạch. * **Lý thuyết:** tiers + adoption strategy. * **Thực hành:** Kế hoạch adoption + tier map. ### Ngày 28: P1 - stakeholder alignment * **Mục tiêu:** Đồng thuận. * **Lý thuyết:** trình bày roadmap thuyết phục (nối Leadership). * **Thực hành:** Slide/RFC roadmap. ### Ngày 29: P1 - finalize roadmap * **Mục tiêu:** Hoàn thiện. * **Lý thuyết:** roadmap + metrics + OKR. * **Thực hành:** Roadmap doc hoàn chỉnh. ### Ngày 30: CỘT MỐC 30 * **Mục tiêu:** Chốt platform-as-product; release P1. * **Lý thuyết:** Ôn A; kiểm kê: roadmap + API lifecycle + adoption + tiers. * **Thực hành:** **P1 done**; **đề thi #1** (platform product/API lifecycle) + tự chấm; **blog #107** ("Vận hành nền tảng như một sản phẩm: roadmap, API lifecycle, adoption"); tag `layer11-day030`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 30/180 (17%)**. # KHỐI B - SRE & SLI/SLO/Error Budget (Ngày 31-66) → P2 ### Ngày 31: SRE - tổng quan * **Mục tiêu:** SRE là gì. * **Lý thuyết:** SRE = ops bằng tư duy software, nguyên tắc Google SRE. * **Thực hành:** So SRE vs DevOps vs traditional ops. ### Ngày 32: Availability math * **Mục tiêu:** Nói bằng số. * **Lý thuyết:** nines, downtime allowance, availability = uptime/total. * **Thực hách:** Tính downtime cho 99.9% vs 99.99%. ### Ngày 33: SLI * **Mục tiêu:** Chọn chỉ số đúng. * **Lý thuyết:** SLI = tỷ lệ good/valid events, chọn SLI phản ánh user. * **Thực hành:** Định nghĩa SLI cho một service. ### Ngày 34: SLI measurement * **Mục tiêu:** Đo đúng cách. * **Lý thuyết:** request-based vs window-based, đo ở đâu (nối Layer 7). * **Thực hành:** Đo một SLI từ metrics thật. ### Ngày 35: Loại SLI * **Mục tiêu:** Nhiều khía cạnh. * **Lý thuyết:** availability/latency/quality/freshness/correctness. * **Thực hành:** Chọn bộ SLI cho một service. ### Ngày 36: SLO * **Mục tiêu:** Đặt mục tiêu. * **Lý thuyết:** SLO target, dựa trên user expectation + data. * **Thực hành:** Đặt SLO cho SLI đã chọn. ### Ngày 37: SLO windows * **Mục tiêu:** Cửa sổ đánh giá. * **Lý thuyết:** rolling vs calendar window. * **Thực hành:** Chọn window; đo tuân thủ. ### Ngày 38: SLO latency * **Mục tiêu:** Latency SLO đúng. * **Lý thuyết:** percentile (p95/p99), threshold (nối Layer 7). * **Thực hành:** SLO latency có threshold + percentile. ### Ngày 39: Multi-SLO * **Mục tiêu:** Nhiều mục tiêu. * **Lý thuyết:** multi-tier SLO, per-journey. * **Thực hành:** Bộ SLO nhiều tầng. ### Ngày 40: Error budget - toán * **Mục tiêu:** Nền của SRE. * **Lý thuyết:** error budget = 1 − SLO, ý nghĩa. * **Thực hành:** Tính error budget cho các SLO. ### Ngày 41: Burn rate * **Mục tiêu:** Tốc độ tiêu budget. * **Lý thuyết:** burn rate, thời gian cạn budget. * **Thực hành:** Tính burn rate từ error rate. ### Ngày 42: Error budget policy * **Mục tiêu:** Budget dẫn quyết định. * **Lý thuyết:** policy khi budget cạn (freeze/ưu tiên reliability). * **Thực hành:** Viết error budget policy. ### Ngày 43: Budget-driven decisions * **Mục tiêu:** Trọng tài dev vs ops. * **Lý thuyết:** release freeze, ưu tiên reliability khi cạn budget. * **Thực hành:** Kịch bản ra quyết định theo budget. ### Ngày 44: SLA vs SLO vs SLI * **Mục tiêu:** Phân biệt rõ. * **Lý thuyết:** SLA (hợp đồng, phạt) vs SLO (nội bộ) vs SLI (đo). * **Thực hành:** Map ba khái niệm cho một dịch vụ. ### Ngày 45: SLO thực tế * **Mục tiêu:** SLO khả thi. * **Lý thuyết:** data-driven, không quá cao/thấp. * **Thực hành:** Đặt SLO từ dữ liệu lịch sử. ### Ngày 46: SLO từ user journey * **Mục tiêu:** Đo cái user quan tâm. * **Lý thuyết:** critical user journey, SLO theo journey. * **Thực hành:** SLO cho một journey quan trọng. ### Ngày 47: Composite/dependency SLO * **Mục tiêu:** SLO khi phụ thuộc. * **Lý thuyết:** SLO của service phụ thuộc nhiều service. * **Thực hành:** Tính SLO tổng từ dependency. ### Ngày 48: Đo SLI thực chiến * **Mục tiêu:** Từ metrics ra SLI (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** PromQL cho SLI, good/total. * **Thực hành:** SLI query trên Prometheus. ### Ngày 49: SLO dashboard * **Mục tiêu:** Nhìn thấy SLO (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** dashboard SLO + budget còn lại. * **Thực hành:** Dashboard SLO cho một service. ### Ngày 50: Burn-rate alerting (sâu) * **Mục tiêu:** Cảnh báo đúng. * **Lý thuyết:** alert theo burn rate (nối Layer 7). * **Thực hành:** Alert burn-rate. ### Ngày 51: Multi-window multi-burn-rate * **Mục tiêu:** Cảnh báo tinh (SRE workbook). * **Lý thuyết:** kết hợp fast/slow burn, nhiều window. * **Thực hành:** Bộ alert MWMBR hoàn chỉnh. ### Ngày 52: Error budget reporting * **Mục tiêu:** Báo cáo budget. * **Lý thuyết:** budget burndown, trend. * **Thực hành:** Report budget định kỳ. ### Ngày 53: SLO review cadence * **Mục tiêu:** SLO sống. * **Lý thuyết:** review, điều chỉnh SLO theo thời gian. * **Thực hành:** Quy trình review SLO. ### Ngày 54: Negotiating targets * **Mục tiêu:** Đồng thuận mục tiêu. * **Lý thuyết:** thương lượng SLO với stakeholder. * **Thực hành:** Kịch bản negotiate SLO. ### Ngày 55: SLO anti-patterns * **Mục tiêu:** Tránh sai. * **Lý thuyết:** SLO 100%, SLO không đo user, gaming. * **Thực hành:** Rà + sửa SLO xấu. ### Ngày 56: Kinh tế của nines * **Mục tiêu:** Chi phí độ tin cậy. * **Lý thuyết:** mỗi nine thêm chi phí bao nhiêu (nối Khối D). * **Thực hành:** Cost vs reliability curve. ### Ngày 57: SLO cho platform service * **Mục tiêu:** Đo chính platform. * **Lý thuyết:** SLO cho API/IDP/CI (nối Layer 6). * **Thực hành:** SLO cho một platform capability. ### Ngày 58: SLO cho data/ML * **Mục tiêu:** Reliability data/AI (nối Layer 9/10). * **Lý thuyết:** freshness/quality SLO cho pipeline. * **Thực hành:** SLO cho một data pipeline. ### Ngày 59: Reliability testing * **Mục tiêu:** Kiểm chứng trước prod (nối Layer 6). * **Lý thuyết:** progressive delivery gate theo SLO. * **Thực hành:** SLO-based promotion (nối Layer 6). ### Ngày 60: CỘT MỐC 60 * **Mục tiêu:** Chốt SLI/SLO/error budget. * **Lý thuyết:** Ôn B tới giờ; kiểm kê: SLI/SLO + error budget + burn-rate + dashboard. * **Thực hành:** **Đề thi #2** (SLI/SLO/error budget/burn-rate) + tự chấm; **blog #108** ("SLO và error budget: toán học của độ tin cậy"); tag `layer11-day060`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 60/180 (33%)**. ### Ngày 61: P2 - thiết kế SLO framework * **Mục tiêu:** Đóng khung P2. * **Lý thuyết:** SLI → SLO → budget → dashboard → alert → policy. * **Thực hách:** `slo-framework-design.md`. ### Ngày 62: P2 - define SLIs * **Mục tiêu:** Chọn chỉ số. * **Lý thuyết:** SLI cho các service. * **Thực hành:** Bộ SLI đo được. ### Ngày 63: P2 - set SLOs + budget * **Mục tiêu:** Mục tiêu + ngân sách. * **Lý thuyết:** SLO + error budget. * **Thực hành:** SLO + budget cho services. ### Ngày 64: P2 - SLO dashboard * **Mục tiêu:** Nhìn thấy (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** dashboard SLO + budget burndown. * **Thực hành:** Dashboard hoàn chỉnh. ### Ngày 65: P2 - alerts + policy * **Mục tiêu:** Cảnh báo + chính sách. * **Lý thuyết:** burn-rate alert + error budget policy. * **Thực hành:** Alert + policy áp dụng. ### Ngày 66: P2 - SLO dashboard + error budget policy * **Mục tiêu:** Release P2. * **Lý thuyết:** rà "done": SLI/SLO + dashboard + alert + policy. * **Thực hành:** Đóng gói + **blog #109** ("Một SLO dashboard và error budget policy vận hành được"). **P2 done.** # KHỐI C - Toil, On-call, Incident Management (Ngày 67-96) → P3 ### Ngày 67: Toil * **Mục tiêu:** Nhận diện việc lặp vô giá trị. * **Lý thuyết:** toil = manual/repetitive/automatable/no enduring value. * **Thực hành:** Kiểm kê toil của một team. ### Ngày 68: Toil budget * **Mục tiêu:** Giới hạn toil. * **Lý thuyết:** đo % thời gian toil, ngưỡng (< 50%). * **Thực hành:** Đo toil hiện tại. ### Ngày 69: Eliminating toil * **Mục tiêu:** Tự động hoá. * **Lý thuyết:** ưu tiên automation theo tần suất × chi phí. * **Thực hành:** Chọn + tự động hoá một toil lớn. ### Ngày 70: Automation tradeoff * **Mục tiêu:** Không automate mù. * **Lý thuyết:** cost automation vs saving, khi nào không nên. * **Thực hành:** Quyết định automate hay không. ### Ngày 71: On-call - triết lý * **Mục tiêu:** On-call bền vững. * **Lý thuyết:** sustainable on-call, không kiệt sức. * **Thực hành:** Nguyên tắc on-call. ### Ngày 72: On-call rotation * **Mục tiêu:** Lịch trực hợp lý. * **Lý thuyết:** rotation, follow-the-sun, primary/secondary. * **Thực hành:** Thiết kế rotation. ### Ngày 73: On-call load & burnout * **Mục tiêu:** Bảo vệ con người. * **Lý thuyết:** page load limit, comp time, burnout signals. * **Thực hành:** Đo + giảm on-call load. ### Ngày 74: Escalation * **Mục tiêu:** Leo thang đúng. * **Lý thuyết:** escalation policy, ai khi nào. * **Thực hành:** Escalation policy (nối Layer 7 routing). ### Ngày 75: Alerting for on-call * **Mục tiêu:** Chỉ page cái đáng (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** actionable, symptom-based, giảm noise. * **Thực hành:** Audit + cắt alert page nhiễu. ### Ngày 76: Paging philosophy * **Mục tiêu:** Trân trọng giấc ngủ. * **Lý thuyết:** page = cần người ngay, còn lại → ticket. * **Thực hành:** Phân loại alert page vs ticket. ### Ngày 77: Incident management - tổng quan * **Mục tiêu:** Xử lý sự cố có hệ thống. * **Lý thuyết:** lifecycle: detect → respond → mitigate → resolve → learn. * **Thực hành:** Vẽ incident lifecycle. ### Ngày 78: Severity levels * **Mục tiêu:** Phân loại sự cố. * **Lý thuyết:** SEV1-4, tiêu chí, tác động. * **Thực hành:** Định nghĩa severity matrix. ### Ngày 79: Incident Command System * **Mục tiêu:** Vai trò rõ khi khủng hoảng. * **Lý thuyết:** IC, ops lead, comms lead, scribe. * **Thực hành:** Gán vai trò cho một kịch bản. ### Ngày 80: Incident response process * **Mục tiêu:** Quy trình phản ứng. * **Lý thuyết:** declare → coordinate → mitigate → resolve. * **Thực hành:** Runbook incident response. ### Ngày 81: Incident communication * **Mục tiêu:** Giao tiếp khi sự cố. * **Lý thuyết:** status page, stakeholder update, cadence. * **Thực hành:** Template communication. ### Ngày 82: MTTD/MTTR * **Mục tiêu:** Đo incident (nối Layer 6 DORA). * **Lý thuyết:** MTTD, MTTR, time-to-mitigate. * **Thực hành:** Đo + phân tích MTTR. ### Ngày 83: Blameless postmortem * **Mục tiêu:** Học, không đổ lỗi. * **Lý thuyết:** blameless culture, system-focused. * **Thực hành:** Nguyên tắc blameless. ### Ngày 84: Postmortem structure * **Mục tiêu:** Postmortem chất lượng. * **Lý thuyết:** timeline, impact, root cause, action items. * **Thực hành:** Viết một postmortem theo template. ### Ngày 85: Root cause analysis * **Mục tiêu:** Tìm nguyên nhân thật. * **Lý thuyết:** 5 whys, causal chain, không dừng ở "human error". * **Thực hành:** RCA cho một sự cố mô phỏng. ### Ngày 86: Contributing factors * **Mục tiêu:** Nhìn hệ thống. * **Lý thuyết:** contributing factors vs single root cause. * **Thực hành:** Phân tích multi-factor. ### Ngày 87: Action items * **Mục tiêu:** Ngăn tái diễn. * **Lý thuyết:** actionable, có owner, có deadline, follow-through. * **Thực hành:** Action items + tracking. ### Ngày 88: Learning from incidents * **Mục tiêu:** Biến sự cố thành cải thiện. * **Lý thuyết:** incident retrospective, pattern across incidents. * **Thực hành:** Tổng hợp bài học nhiều incident. ### Ngày 89: Incident review & sharing * **Mục tiêu:** Lan toả bài học. * **Lý thuyết:** review meeting, chia sẻ rộng. * **Thực hành:** Format incident review. ### Ngày 90: CỘT MỐC 90 * **Mục tiêu:** Chốt toil/on-call/incident. * **Lý thuyết:** Ôn C tới giờ; kiểm kê: toil reduction + on-call + incident + postmortem. * **Thực hành:** **Đề thi #3** (on-call/incident/postmortem) + tự chấm; **blog #110** ("Incident management không đổ lỗi: từ page tới postmortem"); tag `layer11-day090`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 90/180 (50%)**. ### Ngày 91: Error budget từ incident * **Mục tiêu:** Nối incident vào SLO (nối Khối B). * **Lý thuyết:** incident tiêu error budget, budget-driven priority. * **Thực hành:** Tính budget bị incident tiêu. ### Ngày 92: Runbook * **Mục tiêu:** Vận hành khi sự cố (nối Layer 6). * **Lý thuyết:** runbook actionable, cập nhật. * **Thực hành:** Viết runbook cho một failure mode. ### Ngày 93: Runbook automation * **Mục tiêu:** Từ runbook tới auto. * **Lý thuyết:** automated remediation, self-healing. * **Thực hành:** Auto-remediate một sự cố thường gặp. ### Ngày 94: P3 - thiết kế * **Mục tiêu:** Đóng khung P3. * **Lý thuyết:** on-call + escalation + incident process + runbook + postmortem. * **Thực hách:** `incident-mgmt-design.md`. ### Ngày 95: P3 - on-call + escalation + runbook * **Mục tiêu:** Vận hành được. * **Lý thuyết:** rotation + escalation + runbook library. * **Thực hành:** Setup on-call + runbook. ### Ngày 96: P3 - Incident management * **Mục tiêu:** Release P3. * **Lý thuyết:** rà "done": on-call + incident process + postmortem + runbook. * **Thực hành:** Đóng gói + **blog #111** ("Xây một hệ thống incident management: on-call, escalation, postmortem"). **P3 done.** # KHỐI D - Cost & CapacityFinOps (Ngày 97-126) → P4 ### Ngày 97: FinOps framework * **Mục tiêu:** Quản trị chi phí cloud. * **Lý thuyết:** inform → optimize → operate, ownership. * **Thực hành:** Đánh giá maturity FinOps. ### Ngày 98: Cost visibility * **Mục tiêu:** Thấy tiền đi đâu. * **Lý thuyết:** cost breakdown, granularity. * **Thực hành:** Phân tích cost một tài khoản. ### Ngày 99: Cost allocation * **Mục tiêu:** Gán chi phí đúng chủ. * **Lý thuyết:** tagging (nối Layer 5), allocation, shared cost. * **Thực hành:** Allocate cost theo team. ### Ngày 100:🏁 NGHI THỨC 100 NGÀY * **Mục tiêu:** Kiểm kê lớn giữa Layer 11. * **Lý thuyết:** Ôn A→C + đầu D; kiểm kê lớn: roadmap (P1) + SLO (P2) + incident (P3) + FinOps khởi đầu; đối chiếu "Sâu". * **Thực hành:** **Đề thi #4 tích lũy** (product+SLO+incident+cost) + tự chấm theo rubric; **blog #112** ("100 ngày reliability: SLO, incident, và bước vào FinOps"); tag `layer11-day100`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 100/180 (56%)**. ### Ngày 101: Showback vs chargeback * **Mục tiêu:** Trách nhiệm chi phí. * **Lý thuyết:** showback (hiển thị) vs chargeback (tính phí). * **Thực hành:** Chọn mô hình cho tổ chức. ### Ngày 102: Rightsizing * **Mục tiêu:** Không thừa tài nguyên. * **Lý thuyết:** rightsize compute/memory theo thực tế. * **Thực hành:** Rightsize một workload. ### Ngày 103: Spot/reserved/savings * **Mục tiêu:** Mua đúng cách (nối Layer 5). * **Lý thuyết:** spot, reserved, savings plan, commitment. * **Thực hành:** Tối ưu mix mua. ### Ngày 104: Autoscaling cho cost * **Mục tiêu:** Trả theo dùng (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** scale-to-zero, HPA/Karpenter tiết kiệm. * **Thực hành:** Cost giảm nhờ autoscaling. ### Ngày 105: Storage/egress cost * **Mục tiêu:** Chi phí ẩn (nối Layer 3/5). * **Lý thuyết:** storage tiering, egress, cross-AZ. * **Thực hành:** Giảm egress/storage cost. ### Ngày 106: Unit economics * **Mục tiêu:** Cost per đơn vị. * **Lý thuyết:** cost per request/user/tenant. * **Thực hành:** Tính unit cost một service. ### Ngày 107: GPU/compute economics * **Mục tiêu:** GPU rất đắt (nối Layer 10). * **Lý thuyết:** cost per training/token, GPU utilization. * **Thực hành:** Tối ưu cost GPU workload. ### Ngày 108: Cost anomaly detection * **Mục tiêu:** Bắt tăng vọt. * **Lý thuyết:** anomaly detection, budget alert. * **Thực hành:** Alert khi cost bất thường. ### Ngày 109: Cost dashboards * **Mục tiêu:** Nhìn chi phí (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** dashboard cost theo team/service. * **Thực hành:** Dashboard FinOps. ### Ngày 110: FinOps culture * **Mục tiêu:** Ai cũng quan tâm cost. * **Lý thuyết:** accountability, cost trong định nghĩa done (nối Layer 6). * **Thực hành:** Đưa cost vào review. ### Ngày 111: Capacity planning - nền * **Mục tiêu:** Đủ tài nguyên, không thừa. * **Lý thuyết:** demand vs supply, lead time. * **Thực hành:** Khung capacity planning. ### Ngày 112: Demand forecasting * **Mục tiêu:** Dự báo nhu cầu. * **Lý thuyết:** trend, seasonality, growth. * **Thực hành:** Forecast tài nguyên một service. ### Ngày 113: Headroom & buffer * **Mục tiêu:** Dự phòng đủ. * **Lý thuyết:** headroom, N+1/N+2, buffer cho spike. * **Thực hành:** Đặt headroom hợp lý. ### Ngày 114: Load testing cho capacity * **Mục tiêu:** Biết giới hạn (nối Layer 6). * **Lý thuyết:** load test, tìm breaking point. * **Thực hành:** Load test một service; đo max. ### Ngày 115: Capacity models * **Mục tiêu:** Mô hình hoá. * **Lý thuyết:** resource per unit load, scaling model. * **Thực hành:** Model capacity cho một service. ### Ngày 116: Scaling limits * **Mục tiêu:** Biết trần. * **Lý thuyết:** bottleneck, hard limits, quota (nối Layer 5). * **Thực hành:** Tìm scaling bottleneck. ### Ngày 117: Efficiency vs reliability * **Mục tiêu:** Cân bằng. * **Lý thuyết:** utilization cao vs headroom, tradeoff. * **Thực hành:** Chọn điểm cân bằng. ### Ngày 118: Reserved capacity * **Mục tiêu:** Cam kết dài hạn. * **Lý thuyết:** reserved capacity, commitment discount. * **Thực hành:** Kế hoạch commitment. ### Ngày 119: Multi-cloud/region cost * **Mục tiêu:** Cost xuyên vùng (nối Layer 5). * **Lý thuyết:** region cost khác nhau, DR cost. * **Thực hành:** So cost multi-region. ### Ngày 120: CỘT MỐC 120 * **Mục tiêu:** Chốt FinOps + capacity. * **Lý thuyết:** Ôn D tới giờ; kiểm kê: cost visibility/optimize + capacity planning. * **Thực hành:** **Đề thi #5** (FinOps/capacity) + tự chấm; **blog #113** ("FinOps và capacity planning: hiệu quả mà vẫn tin cậy"); tag `layer11-day120`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 120/180 (67%)**. ### Ngày 121: Sustainability * **Mục tiêu:** Xanh hơn. * **Lý thuyết:** carbon-aware, efficiency = sustainability. * **Thực hành:** Ước lượng carbon một workload. ### Ngày 122: Cost of reliability * **Mục tiêu:** Redundancy tốn tiền. * **Lý thuyết:** cost của HA/DR/multi-region (nối Khối F). * **Thực hành:** Cost vs reliability cho một tier. ### Ngày 123: FinOps cho data/AI * **Mục tiêu:** Cost data/AI (nối Layer 9/10). * **Lý thuyết:** cost query/training/serving. * **Thực hành:** Tối ưu cost một data/AI workload. ### Ngày 124: P4 - thiết kế * **Mục tiêu:** Đóng khung P4. * **Lý thuyết:** cost dashboard + allocation + capacity model. * **Thực hách:** `finops-capacity-design.md`. ### Ngày 125: P4 - cost dashboard + allocation * **Mục tiêu:** Nhìn + gán chi phí. * **Lý thuyết:** dashboard + tagging + allocation. * **Thực hành:** Cost dashboard theo team. ### Ngày 126: P4 - FinOps + capacity plan * **Mục tiêu:** Release P4. * **Lý thuyết:** rà "done": cost visibility/optimize + capacity model. * **Thực hành:** Đóng gói + **blog #114** ("FinOps dashboard và một capacity plan có số liệu"). **P4 done.** # KHỐI E - Chaos Engineering (Ngày 127-150) → P5 ### Ngày 127: Chaos engineering - nguyên lý * **Mục tiêu:** Chủ động tìm điểm yếu. * **Lý thuyết:** Principles of Chaos: hypothesis, real-world events, prod. * **Thực hành:** Đọc principles; ý tưởng thí nghiệm. ### Ngày 128: Steady state hypothesis * **Mục tiêu:** Định nghĩa "bình thường". * **Lý thuyết:** steady state (metric/SLO), hypothesis. * **Thực hành:** Định nghĩa steady state một service. ### Ngày 129: Blast radius & safety * **Mục tiêu:** Chaos an toàn. * **Lý thuyết:** minimize blast radius, abort condition. * **Thực hành:** Thiết kế thí nghiệm an toàn. ### Ngày 130: Fault injection types * **Mục tiêu:** Các loại lỗi tiêm. * **Lý thuyết:** pod kill, network, resource, dependency. * **Thực hành:** Liệt kê fault cho một hệ. ### Ngày 131: Chaos Mesh * **Mục tiêu:** Chaos k8s-native (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** Chaos Mesh CRD, experiment. * **Thực hành:** Dựng Chaos Mesh; chạy pod-kill. ### Ngày 132: Chaos Mesh - faults * **Mục tiêu:** Nhiều loại lỗi. * **Lý thuyết:** pod/network/IO/stress/time chaos. * **Thực hành:** Network delay + IO fault. ### Ngày 133: Litmus * **Mục tiêu:** Lựa chọn khác. * **Lý thuyết:** Litmus experiments, chaos hub. * **Thực hành:** Chạy một Litmus experiment. ### Ngày 134: Gremlin * **Mục tiêu:** Chaos SaaS. * **Lý thuyết:** Gremlin, managed chaos. * **Thực hành:** So Gremlin với Chaos Mesh/Litmus. ### Ngày 135: So sánh công cụ chaos * **Mục tiêu:** Chọn công cụ. * **Lý thuyết:** Chaos Mesh vs Litmus vs Gremlin. * **Thực hành:** Bảng đánh đổi. ### Ngày 136: Network chaos * **Mục tiêu:** Mạng lỗi (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** latency, loss, partition, DNS. * **Thực hành:** Partition mạng; quan sát hệ. ### Ngày 137: Resource chaos * **Mục tiêu:** Tài nguyên cạn. * **Lý thuyết:** CPU/memory/IO stress. * **Thực hành:** Stress memory; quan sát OOM (nối Layer 2). ### Ngày 138: Application chaos * **Mục tiêu:** Lỗi ứng dụng. * **Lý thuyết:** exception injection, slow response. * **Thực hành:** Tiêm lỗi app-level. ### Ngày 139: Dependency failure * **Mục tiêu:** Khi phụ thuộc hỏng. * **Lý thuyết:** DB/cache/downstream fail, circuit breaking (nối Layer 4). * **Thực hành:** Kill dependency; kiểm graceful degradation. ### Ngày 140: Chaos trong CI/CD * **Mục tiêu:** Chaos tự động (nối Layer 6). * **Lý thuyết:** chaos trong pipeline, pre-prod. * **Thực hành:** Chaos test trong pipeline. ### Ngày 141: Continuous chaos * **Mục tiêu:** Chaos liên tục. * **Lý thuyết:** automated chaos, chaos as regression. * **Thực hành:** Lịch chaos định kỳ. ### Ngày 142: Game-day - lập kế hoạch * **Mục tiêu:** Diễn tập có tổ chức. * **Lý thuyết:** game-day plan, hypothesis, scope. * **Thực hành:** Kế hoạch một game-day. ### Ngày 143: Game-day - chạy * **Mục tiêu:** Thực thi diễn tập. * **Lý thuyết:** roles, run, observe, learnings. * **Thực hành:** Chạy game-day (mô phỏng). ### Ngày 144: Chaos maturity * **Mục tiêu:** Đo trưởng thành. * **Lý thuyết:** chaos maturity model. * **Thực hành:** Tự chấm maturity. ### Ngày 145: Chaos + observability * **Mục tiêu:** Quan sát trong chaos (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** verify steady state qua metrics/traces. * **Thực hành:** Observe hệ dưới chaos. ### Ngày 146: Chaos safety & rollback * **Mục tiêu:** Không gây sự cố thật. * **Lý thuyết:** abort, rollback, guardrails. * **Thực hành:** Auto-abort khi vượt ngưỡng. ### Ngày 147: Verifying resilience * **Mục tiêu:** Chứng minh chịu lỗi. * **Lý thuyết:** resilience verified qua chaos + SLO. * **Thực hành:** Verify một resilience claim. ### Ngày 148: P5 - thiết kế thí nghiệm * **Mục tiêu:** Đóng khung P5. * **Lý thuyết:** hypothesis + fault + steady state + abort. * **Thực hách:** `chaos-experiments-design.md`. ### Ngày 149: P5 - run game-day * **Mục tiêu:** Diễn tập thật. * **Lý thuyết:** game-day + learnings + action items. * **Thực hành:** Chạy game-day + ghi bài học. ### Ngày 150: CỘT MỐC 150 * **Mục tiêu:** Chốt chaos; release P5. * **Lý thuyết:** Ôn E; kiểm kê: chaos experiments + game-day + resilience verified. * **Thực hành:** **P5 done**; **đề thi #6** (chaos/game-day/resilience) + tự chấm; **blog #115** ("Chaos engineering và game-day: chủ động tìm điểm gãy"); tag `layer11-day150`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 150/180 (83%)**. # KHỐI F - Disaster Recovery (Ngày 151-174) → P6 (build) ### Ngày 151: DR - nền * **Mục tiêu:** Chuẩn bị cho thảm hoạ. * **Lý thuyết:** DR vs HA, business continuity (BCP). * **Thực hành:** Phân biệt HA vs DR cho một hệ. ### Ngày 152: RTO & RPO * **Mục tiêu:** Hai chỉ số DR cốt lõi. * **Lý thuyết:** RTO (thời gian phục hồi), RPO (mất dữ liệu tối đa). * **Thực hành:** Đặt RTO/RPO cho các tier. ### Ngày 153: Backup/restore * **Mục tiêu:** Chiến lược cơ bản. * **Lý thuyết:** backup + restore, RTO cao, rẻ. * **Thực hành:** Backup + restore một hệ. ### Ngày 154: Pilot light * **Mục tiêu:** Chiến lược trung gian. * **Lý thuyết:** core tối thiểu chạy sẵn, scale khi cần. * **Thực hành:** Thiết kế pilot light. ### Ngày 155: Warm standby * **Mục tiêu:** Phục hồi nhanh hơn. * **Lý thuyết:** standby thu nhỏ luôn chạy. * **Thực hành:** Thiết kế warm standby. ### Ngày 156: Active-active * **Mục tiêu:** RTO/RPO gần 0. * **Lý thuyết:** multi-site active-active, phức tạp & đắt. * **Thực hành:** Thiết kế active-active (nối Layer 5). ### Ngày 157: Backup 3-2-1 * **Mục tiêu:** Backup đúng cách. * **Lý thuyết:** 3 copy, 2 media, 1 offsite, immutability. * **Thực hành:** Áp 3-2-1 cho dữ liệu quan trọng. ### Ngày 158: Velero * **Mục tiêu:** Backup k8s (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** Velero backup/restore, volume snapshot. * **Thực hành:** Backup một namespace bằng Velero. ### Ngày 159: Velero - scheduled & restore * **Mục tiêu:** Backup tự động + phục hồi. * **Lý thuyết:** schedule, restore, migration cluster. * **Thực hành:** Scheduled backup + restore test. ### Ngày 160: Application-consistent backup * **Mục tiêu:** Backup nhất quán. * **Lý thuyết:** quiesce, hooks, consistency (nối Layer 3). * **Thực hành:** App-consistent backup cho DB. ### Ngày 161: Data replication * **Mục tiêu:** Đồng bộ dữ liệu (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** sync vs async replication, lag = RPO. * **Thực hành:** Replicate dữ liệu cross-region. ### Ngày 162: Database DR * **Mục tiêu:** DR cho DB (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** replica, PITR, failover, WAL shipping. * **Thực hành:** Failover một managed DB. ### Ngày 163: Stateful workload DR * **Mục tiêu:** DR cho stateful. * **Lý thuyết:** StatefulSet + volume DR (nối Layer 4). * **Thực hành:** DR cho một stateful app. ### Ngày 164: Multi-region failover * **Mục tiêu:** Chuyển vùng. * **Lý thuyết:** failover region, data sync trước. * **Thực hành:** Failover sang region khác. ### Ngày 165: DNS/traffic failover * **Mục tiêu:** Chuyển traffic (nối Layer 3/5). * **Lý thuyết:** DNS failover, anycast, health-based routing. * **Thực hành:** Failover traffic tự động. ### Ngày 166: Failover automation * **Mục tiêu:** Tự động chuyển. * **Lý thuyết:** automated failover, split-brain risk. * **Thực hành:** Automate failover có safeguard. ### Ngày 167: DR testingdrills * **Mục tiêu:** DR chưa test = không có DR. * **Lý thuyết:** DR drill, tần suất, scope. * **Thực hành:** Lập kế hoạch DR drill. ### Ngày 168: DR runbook - cấu trúc * **Mục tiêu:** Runbook phục hồi. * **Lý thuyết:** step-by-step, roles, decision points. * **Thực hành:** Cấu trúc DR runbook. ### Ngày 169: Recovery validation * **Mục tiêu:** Chắc chắn phục hồi đúng. * **Lý thuyết:** validate data integrity + function sau restore. * **Thực hành:** Validate sau một restore. ### Ngày 170: Partial vs full DR * **Mục tiêu:** DR theo mức. * **Lý thuyết:** phục hồi từng phần, ưu tiên service. * **Thực hành:** Ưu tiên phục hồi theo tier. ### Ngày 171: DR cho data/AI * **Mục tiêu:** DR data/AI (nối Layer 9/10). * **Lý thuyết:** backup lakehouse/model registry. * **Thực hành:** DR cho một data/AI platform. ### Ngày 172: DR cost tradeoff * **Mục tiêu:** DR đắt (nối Khối D). * **Lý thuyết:** RTO/RPO thấp = chi phí cao. * **Thực hành:** Chọn chiến lược DR theo cost. ### Ngày 173: P6 - thiết kế DR * **Mục tiêu:** Đóng khung phần DR của P6. * **Lý thuyết:** RTO/RPO + strategy + backup + failover + runbook. * **Thực hách:** `dr-design.md`. ### Ngày 174: P6 - backup/restore + failover + drill * **Mục tiêu:** DR chạy được. * **Lý thuyết:** Velero backup + multi-region failover + drill. * **Thực hành:** Backup + failover + DR drill; ghi kết quả. # KHỐI G - Platform Reliability Product capstone (Ngày 175-180) → P6 flagship ### Ngày 175: P6 - DR runbook hoàn chỉnh * **Mục tiêu:** Runbook dùng được. * **Lý thuyết:** DR runbook + validation. * **Thực hành:** DR runbook hoàn chỉnh + drill result. ### Ngày 176: P6 - tích hợp * **Mục tiêu:** Bundle đúng bản gốc. * **Lý thuyết:** roadmap (P1) + SLO dashboard (P2) + chaos (P5) + DR runbook. * **Thực hành:** Ghép thành Platform Reliability Product. ### Ngày 177: P6 - reliability review * **Mục tiêu:** Nhìn tổng độ tin cậy. * **Lý thuyết:** SLO + error budget + incident trend (nối Khối B/C). * **Thực hành:** Reliability review report. ### Ngày 178: P6 - game-day validate SLO + DR * **Mục tiêu:** Chứng minh cùng lúc. * **Lý thuyết:** chaos + DR drill kiểm chứng SLO chịu được. * **Thực hành:** Game-day kết hợp chaos + failover. ### Ngày 179: P6 - product docs; ôn Layer 11 * **Mục tiêu:** Vận hành như sản phẩm. * **Lý thuyết:** roadmap/RFC/runbook/dashboard như một sản phẩm (nối Layer 6); rà toàn layer. * **Thực hành:** Bộ tài liệu Platform Reliability Product. ### Ngày 180: HOÀN THÀNH LAYER 11 * **Mục tiêu:** Chốt Platform Product & Reliability ở mức Sâu. * **Lý thuyết:** Ôn toàn layer; kiểm kê tổng: P1 roadmap + P2 SLO dashboard + P3 incident + P4 FinOps + P5 chaos + P6 Platform Reliability Product (roadmap + SLO + chaos + DR runbook). * **Thực hành:** **P6 done**; **đề thi #7 tích lũy** (toàn layer) + tự chấm theo rubric; **blog #116** ("Nhìn lại 180 ngày reliability: SLO, incident, FinOps, chaos, DR trong một Platform Reliability Product"); tag `layer11-complete`; nghỉ nửa ngày # LAYER 12 - RESEARCH LITERACY Tài nguyên: *How to Read a Paper* (Keshav), MIT 6.824 reading list, Papers We Love, The Morning Paper (Adrian Colyer), ACM Artifact Review & Badging, các kỷ yếu SOSP/OSDI/NSDI/SIGCOMM/FAST/SIGMOD/VLDB/PLDI/ISCA/MICRO/USENIX Security/IEEE S&P. # KHỐI A - Cách đọc paper & Research Literacy (Ngày 1-18) ### Ngày 1: Khởi động Layer 12 * **Mục tiêu:** Vì sao research literacy + cách chạy song song. * **Lý thuyết:** đích: đọc & đóng góp được cho dự án nền tảng lớn (nối Layer 13). * **Thực hành:** Repo `research-literacy/`; lập tracker 100 paper (bảng: paper/venue/layer/status/notes). ### Ngày 2: How to read a paper - three-pass * **Mục tiêu:** Phương pháp Keshav. * **Lý thuyết:** ba lượt đọc, mục tiêu từng lượt. * **Thực hành:** Áp three-pass lên một paper. ### Ngày 3: First pass * **Mục tiêu:** Nắm ý trong 10 phút. * **Lý thuyết:** title/abstract/intro/headings/conclusions/skim. * **Thực hành:** First-pass 3 paper; quyết định đọc sâu cái nào. ### Ngày 4: Second pass * **Mục tiêu:** Hiểu nội dung chính. * **Lý thuyết:** figures/tables, main claims, method (bỏ chứng minh chi tiết). * **Thực hành:** Second-pass một paper; tóm tắt 1 trang. ### Ngày 5: Third pass * **Mục tiêu:** Hiểu sâu như tự làm lại. * **Lý thuyết:** re-implement trong đầu, tìm giả định ẩn, điểm yếu. * **Thực hành:** Third-pass một paper quan trọng. ### Ngày 6: Phê phán claim * **Mục tiêu:** Không tin mù. * **Lý thuyết:** evidence, baseline công bằng, threats to validity. * **Thực hành:** Liệt kê điểm yếu của một paper. ### Ngày 7: Hiểu phương pháp thực nghiệm * **Mục tiêu:** Đọc phần eval đúng. * **Lý thuyết:** setup, metric, so sánh, ý nghĩa thống kê (nối Khối C). * **Thực hành:** Đánh giá eval của một paper. ### Ngày 8: Paper systems vs theory * **Mục tiêu:** Đọc đúng thể loại. * **Lý thuyết:** systems (đo đạc) vs theory (chứng minh). * **Thực hành:** So cách đọc hai thể loại. ### Ngày 9: Hệ thống ghi chú * **Mục tiêu:** Ghi để dùng lại. * **Lý thuyết:** structured notes/Zettelkasten, template. * **Thực hành:** Thiết lập template ghi chú paper. ### Ngày 10: Literature map * **Mục tiêu:** Nhìn bức tranh lớn. * **Lý thuyết:** citation graph, cụm chủ đề. * **Thực hành:** Vẽ literature map ban đầu. ### Ngày 11: Tìm paper * **Mục tiêu:** Biết nguồn. * **Lý thuyết:** venue top, Google Scholar/arXiv/Semantic Scholar, dblp. * **Thực hành:** Lập danh sách paper theo layer. ### Ngày 12: Theo citation * **Mục tiêu:** Đào sâu chủ đề. * **Lý thuyết:** backward (references) vs forward (cited-by). * **Thực hành:** Từ một paper, tìm 5 paper liên quan. ### Ngày 13: Reading group * **Mục tiêu:** Học cùng nhau. * **Lý thuyết:** Papers We Love, thảo luận, đặt câu hỏi. * **Thực hành:** Chuẩn bị trình bày một paper. ### Ngày 14: Template review * **Mục tiêu:** Ghi lại thứ đáng. * **Lý thuyết:** problem/idea/method/eval/limitation/takeaway. * **Thực hành:** Hoàn thiện template review. ### Ngày 15: Seminal vs incremental * **Mục tiêu:** Ưu tiên đọc. * **Lý thuyết:** paper nền tảng vs cải tiến nhỏ. * **Thực hành:** Phân loại một danh sách paper. ### Ngày 16: Reproducibility & artifact * **Mục tiêu:** Chuẩn bị tái hiện (nối Khối D). * **Lý thuyết:** ACM badges (Available/Functional/Reproduced), artifact eval. * **Thực hành:** Tìm paper có artifact tốt để tái hiện. ### Ngày 17: P1 - hệ thống đọc + tracker * **Mục tiêu:** Đóng khung P1. * **Lý thuyết:** workflow: tìm → three-pass → note → map. * **Thực hành:** Tracker + template + literature map khởi động. ### Ngày 18: P1 - bắt đầu 100 paper * **Mục tiêu:** Đọc những paper nền tảng đầu tiên. * **Lý thuyết:** chọn 10-15 paper kinh điển đọc trước. * **Thực hành:** Review các paper đầu; cập nhật tracker. # KHỐI B - Domain Paper Deep-Dives (Ngày 19-78) ### Ngày 19: Systems/OS - venue * **Mục tiêu:** Bản đồ SOSP/OSDI. * **Lý thuyết:** chủ đề, cách chọn paper. * **Thực hành:** Danh sách OS/systems papers cần đọc. ### Ngày 20: GFS * **Mục tiêu:** Distributed file system kinh điển. * **Lý thuyết:** "The Google File System" - design cho commodity + fault. * **Thực hành:** Review + note (nối Layer 3). ### Ngày 21: MapReduce * **Mục tiêu:** Mô hình xử lý lớn. * **Lý thuyết:** map/reduce, fault tolerance. * **Thực hành:** Review + note (nối Layer 9). ### Ngày 22: Bigtable * **Mục tiêu:** Wide-column store. * **Lý thuyết:** SSTable, tablet, LSM (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 23: Dynamo * **Mục tiêu:** Eventual consistency + availability. * **Lý thuyết:** consistent hashing, vector clock, quorum. * **Thực hành:** Review + note (nối Layer 3). ### Ngày 24: Spanner * **Mục tiêu:** Global consistency. * **Lý thuyết:** TrueTime, external consistency (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 25: Paxos * **Mục tiêu:** Consensus nền tảng. * **Lý thuyết:** "Paxos Made Simple". * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 26: Raft * **Mục tiêu:** Consensus dễ hiểu. * **Lý thuyết:** leader election, log replication (nối Layer 3/4). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 27: ZooKeeper/Chubby * **Mục tiêu:** Coordination service. * **Lý thuyết:** lock/coordination, wait-free (nối Layer 4 etcd). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 28: Borg/Kubernetes * **Mục tiêu:** Cluster management. * **Lý thuyết:** Borg/Omega, lessons → Kubernetes (nối Layer 4). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 29: Dapper * **Mục tiêu:** Distributed tracing. * **Lý thuyết:** trace/span, sampling (nối Layer 7). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 30: CỘT MỐC 30 * **Mục tiêu:** Chốt phương pháp + 20 paper đầu. * **Lý thuyết:** Ôn A + đầu B; kiểm kê: hệ thống đọc + 20 paper có note. * **Thực hành:** **P1 done (20 paper)**; **đề thi #1** (phương pháp đọc + tóm tắt 3 paper) + tự chấm; **blog #117** ("Cách đọc và phê phán một systems paper: three-pass và literature map"); tag `layer12-day030`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 30/120 (25%)**. ### Ngày 31: End-to-End Arguments * **Mục tiêu:** Nguyên lý thiết kế. * **Lý thuyết:** đặt chức năng ở đâu trong hệ. * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 32: Hints for System Design * **Mục tiêu:** Trí tuệ thiết kế (Lampson). * **Lý thuyết:** các hint kinh điển. * **Thực hành:** Review + rút hint áp dụng được. ### Ngày 33: Virtualization * **Mục tiêu:** Xen/Firecracker. * **Lý thuyết:** paravirtualization, microVM (nối Layer 2). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 34: gVisor * **Mục tiêu:** Userspace kernel sandbox. * **Lý thuyết:** Sentry, syscall interception (nối Layer 2). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 35: Microkernel (L4/seL4) * **Mục tiêu:** Kiến trúc OS khác. * **Lý thuyết:** microkernel, seL4 (verified). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 36: Scheduling * **Mục tiêu:** Nền lập lịch. * **Lý thuyết:** scheduler activations, EEVDF background (nối Layer 2). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 37: Networks - venue * **Mục tiêu:** Bản đồ NSDI/SIGCOMM. * **Lý thuyết:** chủ đề networking research. * **Thực hành:** Danh sách networking papers. ### Ngày 38: BBR * **Mục tiêu:** Congestion control hiện đại. * **Lý thuyết:** model-based (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 39: Maglev * **Mục tiêu:** L4 load balancer. * **Lý thuyết:** consistent hashing, packet processing (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 40: B4/Jupiter * **Mục tiêu:** DC/WAN networking. * **Lý thuyết:** SDN WAN (B4), DC fabric (Jupiter, nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 41: DCTCP * **Mục tiêu:** DC congestion. * **Lý thuyết:** ECN-based, low latency. * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 42: Storage - venue (FAST) * **Mục tiêu:** Bản đồ FAST. * **Lý thuyết:** storage systems research. * **Thực hành:** Danh sách storage papers. ### Ngày 43: LFS * **Mục tiêu:** Log-structured FS. * **Lý thuyết:** write-optimized, cleaning (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 44: LSM/WiscKey * **Mục tiêu:** LSM tree sâu. * **Lý thuyết:** LSM, key-value separation (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 45: Haystack/Ceph * **Mục tiêu:** Object/distributed storage. * **Lý thuyết:** Haystack (photos), Ceph/CRUSH (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 46: Data - venue (SIGMOD/VLDB) * **Mục tiêu:** Bản đồ database research. * **Lý thuyết:** OLTP/OLAP/distributed data. * **Thực hành:** Danh sách data papers. ### Ngày 47: C-Store * **Mục tiêu:** Column store. * **Lý thuyết:** columnar, projection (nối Layer 3/9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 48: MonetDB/X100 * **Mục tiêu:** Vectorized execution. * **Lý thuyết:** vectorized processing (nối Layer 3/9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 49: Percolator * **Mục tiêu:** Distributed transactions. * **Lý thuyết:** snapshot isolation trên KV (nối Layer 3). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 50: Dremel * **Mục tiêu:** Interactive analytics. * **Lý thuyết:** columnar + tree execution (nối Layer 9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 51: Spark RDD * **Mục tiêu:** In-memory cluster computing. * **Lý thuyết:** RDD, lineage (nối Layer 9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 52: Dataflow Model * **Mục tiêu:** Streaming lý thuyết. * **Lý thuyết:** event/processing time, watermark (nối Layer 9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 53: Aurora * **Mục tiêu:** Cloud DB, tách storage-compute. * **Lý thuyết:** log-as-database (nối Layer 3/9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 54: Snowflake * **Mục tiêu:** Cloud warehouse. * **Lý thuyết:** tách compute/storage, elastic (nối Layer 9). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 55: PL - venue (PLDI/POPL) * **Mục tiêu:** Bản đồ PL research. * **Lý thuyết:** compiler/type/verification. * **Thực hành:** Danh sách PL papers. ### Ngày 56: LLVM * **Mục tiêu:** Compiler infrastructure. * **Lý thuyết:** IR, pass (nối Layer 1). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 57: SSA/CompCert * **Mục tiêu:** IR & verified compiler. * **Lý thuyết:** SSA form, CompCert (verified, nối Layer 1). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 58: Rust/RustBelt * **Mục tiêu:** Ownership & safety. * **Lý thuyết:** ownership, borrow, RustBelt proof (nối Layer 0/1). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 59: Architecture - venue (ISCA/MICRO) * **Mục tiêu:** Bản đồ architecture research. * **Lý thuyết:** CPU/GPU/accelerator. * **Thực hành:** Danh sách architecture papers. ### Ngày 60: CỘT MỐC 60 * **Mục tiêu:** Chốt 50 paper + literature map. * **Lý thuyết:** Ôn B tới giờ; kiểm kê: 50 paper có note + map nhiều domain. * **Thực hành:** **P2 done (50 paper)**; **đề thi #2** (tổng hợp cross-domain) + tự chấm; **blog #118** ("50 paper nền tảng: từ GFS/Raft tới Dataflow và LLVM"); tag `layer12-day060`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 60/120 (50%)**. ### Ngày 61: TPU * **Mục tiêu:** Accelerator cho ML. * **Lý thuyết:** systolic array (nối Layer 10). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 62: Cache coherence * **Mục tiêu:** Memory consistency. * **Lý thuyết:** coherence protocol, consistency model (nối Layer 0). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 63: Branch prediction/OoO * **Mục tiêu:** Micro-architecture. * **Lý thuyết:** speculation, out-of-order (nối Layer 0). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 64: GPU architecture * **Mục tiêu:** Song song hoá lớn. * **Lý thuyết:** SIMT, memory (nối Layer 0/10). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 65: Security - venue (USENIX/S&P) * **Mục tiêu:** Bản đồ security research. * **Lý thuyết:** attack/defense, side channels. * **Thực hành:** Danh sách security papers. ### Ngày 66: Meltdown * **Mục tiêu:** Micro-arch side channel. * **Lý thuyết:** out-of-order leak (nối Layer 0/8). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 67: Spectre * **Mục tiêu:** Speculation attack. * **Lý thuyết:** branch speculation leak (nối Layer 0/8). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 68: Rowhammer * **Mục tiêu:** Hardware bit-flip. * **Lý thuyết:** DRAM disturbance. * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 69: SGX/confidential computing * **Mục tiêu:** Trusted execution. * **Lý thuyết:** enclave, attestation (nối Layer 8). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 70: CFI/ROP * **Mục tiêu:** Control-flow attacks/defense. * **Lý thuyết:** ROP, Control-Flow Integrity. * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 71: DeepSpeed/ZeRO * **Mục tiêu:** Training bộ nhớ hiệu quả. * **Lý thuyết:** ZeRO partitioning (nối Layer 10). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 72: Megatron/FSDP * **Mục tiêu:** Model parallelism. * **Lý thuyết:** tensor/pipeline parallel, FSDP (nối Layer 10). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 73: PagedAttention/vLLM * **Mục tiêu:** LLM serving hiệu quả. * **Lý thuyết:** KV cache paging (nối Layer 10). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 74: Observability research * **Mục tiêu:** Nền quan sát. * **Lý thuyết:** tracing/OpenTelemetry background (nối Layer 7). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 75: Reliability/SRE * **Mục tiêu:** Nền reliability. * **Lý thuyết:** SLO/error budget, Google SRE (nối Layer 11). * **Thực hành:** Review + note. ### Ngày 76: Đọc survey * **Mục tiêu:** Nắm nhanh một lĩnh vực. * **Lý thuyết:** survey structure, dùng để định hướng. * **Thực hành:** Đọc một survey; rút reading list. ### Ngày 77: Tổng hợp cross-paper * **Mục tiêu:** Nối các paper thành chủ đề. * **Lý thuyết:** thematic synthesis, so sánh cách tiếp cận. * **Thực hành:** Note tổng hợp một chủ đề (ví dụ consensus). ### Ngày 78: Literature map hoàn chỉnh * **Mục tiêu:** Bức tranh 75+ paper. * **Lý thuyết:** map theo domain + cluster. * **Thực hành:** Cập nhật map (đã ~75 paper). # KHỐI C - Benchmark Methodology (Ngày 79-90) → P3 ### Ngày 79: Vì sao benchmark * **Mục tiêu:** So sánh công bằng. * **Lý thuyết:** benchmark tốt vs "benchmark crime". * **Thực hành:** Liệt kê bẫy benchmark hay gặp. ### Ngày 80: Nguyên tắc thiết kế * **Mục tiêu:** Benchmark có ý nghĩa. * **Lý thuyết:** representative workload, fair baseline, reproducible. * **Thực hành:** Phác một benchmark cho một hệ. ### Ngày 81: SPEC * **Mục tiêu:** CPU/system benchmark chuẩn. * **Lý thuyết:** SPEC CPU (nối Layer 0). * **Thực hành:** Đọc phương pháp SPEC. ### Ngày 82: TPC * **Mục tiêu:** Database benchmark. * **Lý thuyết:** TPC-C (OLTP), TPC-H/DS (OLAP) (nối Layer 3/9). * **Thực hách:** Đọc + hiểu TPC workload. ### Ngày 83: YCSB * **Mục tiêu:** KV/NoSQL benchmark. * **Lý thuyết:** workload A-F, read/write mix (nối Layer 3). * **Thực hành:** Áp YCSB cho một KV store. ### Ngày 84: CloudSuite/MLPerf * **Mục tiêu:** Cloud & ML benchmark. * **Lý thuyết:** CloudSuite (cloud workloads), MLPerf (nối Layer 10). * **Thực hành:** Đọc phương pháp MLPerf. ### Ngày 85: Micro vs macro * **Mục tiêu:** Chọn mức đo. * **Lý thuyết:** microbenchmark (thành phần) vs macro (hệ). * **Thực hành:** Thiết kế cả hai cho một hệ. ### Ngày 86: Rigor thống kê * **Mục tiêu:** Số liệu đáng tin. * **Lý thuyết:** variance, confidence interval, đủ số lần chạy. * **Thực hành:** Chạy nhiều lần + tính CI. ### Ngày 87: Đo latency đúng * **Mục tiêu:** Không lừa mình. * **Lý thuyết:** percentile, coordinated omission (nối Layer 7). * **Thực hành:** Đo latency tránh coordinated omission. ### Ngày 88: Đo throughput + benchmark crimes * **Mục tiêu:** Trung thực. * **Lý thuyết:** throughput đúng, các "benchmark crime" kinh điển. * **Thực hành:** Rà một benchmark tìm lỗi. ### Ngày 89: Reproducible benchmark + P3 design * **Mục tiêu:** Đóng khung P3. * **Lý thuyết:** kiểm soát môi trường (container, nối Layer 4), pin version. * **Thực hách:** `benchmark-study-design.md`. ### Ngày 90: CỘT MỐC 90 * **Mục tiêu:** Chốt benchmark; release P3. * **Lý thuyết:** Ôn C; kiểm kê: benchmark study đúng phương pháp + rigor thống kê. * **Thực hành:** **P3 done (benchmark study report)**; **đề thi #3** (benchmark methodology) + tự chấm; **blog #119** ("Benchmark cho ra hồn: percentile, coordinated omission, và tránh benchmark crime"); tag `layer12-day090`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 90/120 (75%)**. # KHỐI D - Reproduction Practice (Ngày 91-114) → P4 (tái hiện 5) ### Ngày 91: Tái hiện - vì sao * **Mục tiêu:** Học sâu nhất bằng làm lại. * **Lý thuyết:** reproduction vs replication, artifact evaluation. * **Thực hành:** Chọn 5 paper có thể tái hiện. ### Ngày 92: Chọn paper tái hiện * **Mục tiêu:** Khả thi & giá trị. * **Lý thuyết:** tiêu chí: artifact, scope, tài nguyên. * **Thực hành:** Chốt 5 paper + kế hoạch. ### Ngày 93: Dựng môi trường * **Mục tiêu:** Tái lập được (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** container hoá, pin dependency, ghi env. * **Thực hành:** Template môi trường tái hiện. ### Ngày 94: Tái hiện 1 - setup (storage) * **Mục tiêu:** Paper storage/LSM (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** đọc kỹ eval để lặp lại. * **Thực hành:** Setup + chạy thử. ### Ngày 95: Tái hiện 1 - chạy * **Mục tiêu:** Ra số. * **Lý thuyết:** chạy experiment chính. * **Thực hành:** Thu số liệu. ### Ngày 96: Tái hiện 1 - so sánh + writeup * **Mục tiêu:** Đối chiếu paper. * **Lý thuyết:** khớp/không khớp, giải thích. * **Thực hành:** Reproduction report #1. ### Ngày 97: Tái hiện 2 - setup (OS/scheduling) * **Mục tiêu:** Paper OS (nối Layer 2). * **Lý thuyết:** đo scheduling/latency. * **Thực hành:** Setup + chạy thử. ### Ngày 98: Tái hiện 2 - chạy * **Mục tiêu:** Thu số. * **Lý thuyết:** experiment chính. * **Thực hành:** Thu số liệu. ### Ngày 99: Tái hiện 2 - writeup * **Mục tiêu:** Báo cáo. * **Lý thuyết:** so sánh + phân tích. * **Thực hành:** Reproduction report #2. ### Ngày 100: * **Mục tiêu:** Kiểm kê lớn giữa Layer 12. * **Lý thuyết:** Ôn A→C + đầu D; kiểm kê lớn: ~85 paper có note + benchmark report + 2 tái hiện; đối chiếu năng lực research literacy. * **Thực hành:** **Đề thi #4 tích lũy** (đọc + benchmark + tái hiện) + tự chấm theo rubric; **blog #120** ("Tái hiện paper: khi số của bạn không khớp số của họ"); tag `layer12-day100`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 100/120 (83%)**. ### Ngày 101: Tái hiện 3 - setup (networking) * **Mục tiêu:** Paper networking (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** đo congestion/latency. * **Thực hành:** Setup + chạy thử. ### Ngày 102: Tái hiện 3 - chạy * **Mục tiêu:** Thu số. * **Lý thuyết:** experiment chính. * **Thực hành:** Thu số liệu. ### Ngày 103: Tái hiện 3 - writeup * **Mục tiêu:** Báo cáo. * **Lý thuyết:** so sánh. * **Thực hành:** Reproduction report #3. ### Ngày 104: Tái hiện 4 - setup (data/query) * **Mục tiêu:** Paper data (nối Layer 9). * **Lý thuyết:** đo query/throughput. * **Thực hành:** Setup + chạy thử. ### Ngày 105: Tái hiện 4 - chạy * **Mục tiêu:** Thu số. * **Lý thuyết:** experiment chính. * **Thực hành:** Thu số liệu. ### Ngày 106: Tái hiện 4 - writeup * **Mục tiêu:** Báo cáo. * **Lý thuyết:** so sánh. * **Thực hành:** Reproduction report #4. ### Ngày 107: Tái hiện 5 - setup (ML systems) * **Mục tiêu:** Paper ML systems (nối Layer 10). * **Lý thuyết:** đo training/serving. * **Thực hành:** Setup + chạy thử. ### Ngày 108: Tái hiện 5 - chạy * **Mục tiêu:** Thu số. * **Lý thuyết:** experiment chính. * **Thực hành:** Thu số liệu. ### Ngày 109: Tái hiện 5 - writeup * **Mục tiêu:** Báo cáo. * **Lý thuyết:** so sánh. * **Thực hành:** Reproduction report #5. ### Ngày 110: Khi không tái hiện được * **Mục tiêu:** Đối mặt thất bại. * **Lý thuyết:** lý do không repro (env, thiếu chi tiết, artifact hỏng). * **Thực hành:** Ghi lại một trường hợp không repro. ### Ngày 111: Báo cáo kết quả âm trung thực * **Mục tiêu:** Khoa học tử tế. * **Lý thuyết:** negative result cũng có giá trị. * **Thực hành:** Viết negative result rõ ràng. ### Ngày 112: Ráp portfolio tái hiện * **Mục tiêu:** Gom lại. * **Lý thuyết:** 5 reproduction report + artifact. * **Thực hành:** Portfolio tái hiện. ### Ngày 113: P4 - hoàn thiện report * **Mục tiêu:** Chất lượng. * **Lý thuyết:** rà rõ ràng, có số, có phân tích. * **Thực hành:** Polish 5 report. ### Ngày 114: P4 - 5 tái hiện * **Mục tiêu:** Release P4. * **Lý thuyết:** rà "done": 5 reproduction report + artifact công khai. * **Thực hành:** Đóng gói + **blog #121** ("Portfolio tái hiện 5 paper: từ storage tới ML systems"). **P4 done.** # KHỐI E - Technical Writing (Ngày 115-120) → P5 flagship ### Ngày 115: Technical writing - cấu trúc * **Mục tiêu:** Viết report rõ ràng. * **Lý thuyết:** problem → approach → result → discussion. * **Thực hành:** Outline một technical report. ### Ngày 116: Viết reproduction report * **Mục tiêu:** Báo cáo tái hiện chuẩn. * **Lý thuyết:** method, setup, result, discrepancy analysis. * **Thực hành:** Chuẩn hoá 5 report theo cấu trúc. ### Ngày 117: Viết survey/synthesis * **Mục tiêu:** Tổng hợp một lĩnh vực. * **Lý thuyết:** survey structure, so sánh cách tiếp cận, taxonomy. * **Thực hành:** Draft một survey ngắn từ note đã có. ### Ngày 118: P5 - portfolio 100 paper + survey * **Mục tiêu:** Đóng khung flagship. * **Lý thuyết:** 100 paper có note + literature map + một survey report. * **Thực hành:** Hoàn tất 100 paper; viết survey report. ### Ngày 119: P5 - hoàn thiện; ôn Layer 12 * **Mục tiêu:** Chốt portfolio. * **Lý thuyết:** rà 100 note + 5 tái hiện + benchmark + survey. * **Thực hành:** Xuất bản portfolio; rà toàn layer. ### Ngày 120: HOÀN THÀNH LAYER 12 * **Mục tiêu:** Chốt Research Literacy. * **Lý thuyết:** Ôn toàn layer; kiểm kê tổng: P1 hệ thống đọc + P2 50 paper + P3 benchmark report + P4 5 tái hiện + P5 100-paper portfolio + survey report. * **Thực hành:** **P5 done**; **đề thi #5 tích lũy** (đọc/phê phán/tái hiện/viết) + tự chấm theo rubric; **blog #122** ("Nhìn lại Research Literacy: đọc 100 paper, tái hiện 5, và viết được technical report"); tag `layer12-complete`; nghỉ nửa ngày. # LAYER 13 - SOURCE CODE READING & CONTRIBUTION (Syllabus chi tiết theo ngày) Tài nguyên: CONTRIBUTING.md của từng dự án, GitHub Open Source Guides, Linux `Documentation/process/`, *Working in Public* (Nadia Eghbal), LWN.net, talk của maintainer, Sourcegraph/GitHub code search. # KHỐI A - Code Reading Skills (Ngày 1-30) → P1 ### Ngày 1: Khởi động Layer 13 * **Mục tiêu:** Vì sao đọc & đóng góp OSS + cách chạy song song. * **Lý thuyết:** đọc source ≠ đọc doc; đích: contribute được. * **Thực hành:** Repo `oss-contrib/`; lập tracker (project/domain/status/PR). ### Ngày 2: Định hướng codebase * **Mục tiêu:** Vào một repo lạ không hoảng. * **Lý thuyết:** README, ARCHITECTURE.md, docs/, DESIGN. * **Thực hành:** Đọc "map" của một dự án lớn. ### Ngày 3: Cấu trúc & build * **Mục tiêu:** Build được để đọc. * **Lý thuyết:** directory layout, build system, dev setup. * **Thực hành:** Clone + build một dự án từ source. ### Ngày 4: ctags/cscope * **Mục tiêu:** Nhảy trong code. * **Lý thuyết:** symbol index, jump-to-definition. * **Thực hành:** Index một codebase; tra một hàm. ### Ngày 5: LSP & IDE * **Mục tiêu:** Navigation hiện đại. * **Lý thuyết:** clangd/gopls/rust-analyzer, go-to-def, find-references. * **Thực hành:** Duyệt call graph bằng LSP. ### Ngày 6: Code search * **Mục tiêu:** Tìm nhanh. * **Lý thuyết:** Sourcegraph, GitHub code search, ripgrep. * **Thực hành:** Tìm nơi một khái niệm được cài đặt. ### Ngày 7: git blame/log * **Mục tiêu:** Hiểu vì sao code thế này. * **Lý thuyết:** blame, log, đọc commit message. * **Thực hành:** Truy một dòng code về commit gốc. ### Ngày 8: git bisect * **Mục tiêu:** Tìm thay đổi gây điều gì đó. * **Lý thuyết:** bisect để định vị commit. * **Thực hành:** Bisect một thay đổi hành vi. ### Ngày 9: Top-down reading * **Mục tiêu:** Từ entry point đi xuống. * **Lý thuyết:** main → khởi tạo → subsystem. * **Thực hành:** Theo entry point một dự án. ### Ngày 10: Bottom-up reading * **Mục tiêu:** Từ data structure lên. * **Lý thuyết:** cấu trúc dữ liệu lõi → cách dùng. * **Thực hành:** Đọc struct chính + nơi dùng. ### Ngày 11: Following an operation * **Mục tiêu:** Đi trọn một thao tác. * **Lý thuyết:** trace một request/operation end-to-end. * **Thực hành:** Theo một operation xuyên các module. ### Ngày 12: Đọc test * **Mục tiêu:** Hiểu hành vi qua test. * **Lý thuyết:** test = đặc tả sống. * **Thực hành:** Đọc test suite của một module. ### Ngày 13: Debug để trace * **Mục tiêu:** Chạy để hiểu. * **Lý thuyết:** breakpoint, step, print (nối Layer 2 gdb). * **Thực hành:** Debug một luồng để hiểu. ### Ngày 14: Reconstructing architecture * **Mục tiêu:** Dựng lại bức tranh. * **Lý thuyết:** module boundary, abstraction, dependency. * **Thực hành:** Vẽ architecture từ code đọc được. ### Ngày 15: Control vs data flow * **Mục tiêu:** Hai chiều nhìn. * **Lý thuyết:** control flow vs data flow. * **Thực hành:** Vẽ cả hai cho một tính năng. ### Ngày 16: Đọc commit/PR history * **Mục tiêu:** Học từ lịch sử. * **Lý thuyết:** đọc PR lớn, hiểu quyết định. * **Thực hành:** Đọc một PR quan trọng của dự án. ### Ngày 17: Đọc RFC/design docs * **Mục tiêu:** Hiểu "vì sao". * **Lý thuyết:** design doc, proposal, KEP (Kubernetes). * **Thực hành:** Đọc một design doc; tóm tắt. ### Ngày 18: Note-taking cho codebase * **Mục tiêu:** Ghi để dùng lại. * **Lý thuyết:** khác note paper; map function/flow. * **Thực hành:** Template note codebase. ### Ngày 19: Diagram từ code * **Mục tiêu:** Trực quan hoá. * **Lý thuyết:** vẽ module/sequence từ code. * **Thực hành:** Diagram một subsystem. ### Ngày 20: Key abstraction & hot path * **Mục tiêu:** Tìm phần quan trọng nhất. * **Lý thuyết:** abstraction lõi, hot path. * **Thực hành:** Xác định hot path một dự án. ### Ngày 21: Đọc code hiệu năng * **Mục tiêu:** Nối profiling (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** đọc code + profile để hiểu bottleneck. * **Thực hành:** Profile + đọc hot function. ### Ngày 22: Đọc code bảo mật * **Mục tiêu:** Nối security (nối Layer 8). * **Lý thuyết:** đọc tìm điểm yếu, input validation. * **Thực hành:** Rà một đường input. ### Ngày 23: Chọn codebase * **Mục tiêu:** Đọc theo layer đã học. * **Lý thuyết:** map dự án ↔ layer (kernel↔L2, PG↔L3, k8s↔L4...). * **Thực hành:** Chọn 2 codebase để đọc kỹ. ### Ngày 24: Governance của OSS * **Mục tiêu:** Hiểu cách dự án vận hành. * **Lý thuyết:** maintainer, SIG, foundation (CNCF/Linux), roadmap. * **Thực hành:** Đọc governance của một dự án. ### Ngày 25: P1 - toolkit * **Mục tiêu:** Đóng khung P1. * **Lý thuyết:** LSP + search + note workflow. * **Thực hách:** Setup toolkit + template. ### Ngày 26: P1 - codebase 1 orient * **Mục tiêu:** Định hướng dự án 1. * **Lý thuyết:** build + architecture map. * **Thực hành:** Build + đọc architecture dự án 1. ### Ngày 27: P1 - codebase 1 deep * **Mục tiêu:** Đọc sâu một subsystem. * **Lý thuyết:** theo một operation end-to-end. * **Thực hành:** Note + diagram subsystem. ### Ngày 28: P1 - codebase 2 orient * **Mục tiêu:** Định hướng dự án 2. * **Lý thuyết:** build + architecture map. * **Thực hành:** Build + đọc architecture dự án 2. ### Ngày 29: P1 - architecture notes * **Mục tiêu:** Ghi lại cả hai. * **Lý thuyết:** architecture doc cho 2 dự án. * **Thực hành:** Hoàn thiện note + diagram. ### Ngày 30: CỘT MỐC 30 * **Mục tiêu:** Chốt kỹ năng đọc; release P1. * **Lý thuyết:** Ôn A; kiểm kê: toolkit + đọc được 2 codebase lớn. * **Thực hành:** **P1 done**; **đề thi #1** (đọc + tóm tắt architecture một dự án) + tự chấm; **blog #123** ("Cách đọc một codebase khổng lồ: LSP, following an operation, dựng lại architecture"); tag `layer13-day030`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 30/120 (25%)**. # KHỐI B - Domain Code Deep-Dives (Ngày 31-72) → P2 ### Ngày 31: Linux kernel - orient * **Mục tiêu:** Codebase OS lớn nhất (nối Layer 2). * **Lý thuyết:** cây source, subsystem, `Documentation/`. * **Thực hành:** Định vị một subsystem (đã biết từ Layer 2). ### Ngày 32: Linux - đọc subsystem * **Mục tiêu:** Đọc sâu một phần. * **Lý thuyết:** ví dụ scheduler/driver/fs. * **Thực hành:** Theo một syscall/đường đi. ### Ngày 33: Linux - process cộng đồng * **Mục tiêu:** Cách kernel vận hành. * **Lý thuyết:** mailing list, patch, maintainer, LWN. * **Thực hành:** Đọc một thread thảo luận patch. ### Ngày 34: systemd * **Mục tiêu:** Init system phức tạp. * **Lý thuyết:** unit, dependency, cgroup (nối Layer 2). * **Thực hành:** Đọc một phần systemd. ### Ngày 35: LLVM - orient * **Mục tiêu:** Compiler infra (nối Layer 1). * **Lý thuyết:** IR, pass pipeline. * **Thực hành:** Định vị một pass. ### Ngày 36: LLVM - đọc một pass * **Mục tiêu:** Hiểu một optimization. * **Lý thuyết:** pass structure, IR transform. * **Thực hành:** Đọc + trace một pass. ### Ngày 37: Go runtime * **Mục tiêu:** Runtime ngôn ngữ (nối Layer 1). * **Lý thuyết:** scheduler (GMP), GC. * **Thực hành:** Đọc scheduler hoặc GC Go. ### Ngày 38: Wasmtime/WasmEdge * **Mục tiêu:** WASM runtime (nối Layer 1). * **Lý thuyết:** execution, JIT. * **Thực hành:** Đọc một phần runtime WASM. ### Ngày 39: PostgreSQL - orient * **Mục tiêu:** RDBMS kinh điển (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** planner/executor/storage. * **Thực hành:** Định vị executor. ### Ngày 40: PostgreSQL - executor/planner * **Mục tiêu:** Đọc một operator. * **Lý thuyết:** Volcano model, node. * **Thực hành:** Đọc seq scan/hash join (đã học Layer 3). ### Ngày 41: RocksDB * **Mục tiêu:** LSM thực chiến (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** compaction, memtable, SST. * **Thực hành:** Đọc compaction code. ### Ngày 42: ClickHouse/DuckDB/TiKV * **Mục tiêu:** OLAP & distributed KV (nối Layer 3/9). * **Lý thuyết:** MergeTree/vectorized/Raft. * **Thực hành:** Đọc một phần của một trong ba. ### Ngày 43: Envoy - orient * **Mục tiêu:** Proxy nền tảng (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** listener/filter/cluster, xDS. * **Thực hành:** Định vị filter chain. ### Ngày 44: Envoy - đọc filter/xDS * **Mục tiêu:** Hiểu xử lý request. * **Lý thuyết:** HTTP filter, xDS config. * **Thực hành:** Đọc một filter (đã học Layer 4). ### Ngày 45: Cilium * **Mục tiêu:** eBPF networking (nối Layer 2/4). * **Lý thuyết:** eBPF datapath, agent. * **Thực hành:** Đọc một phần datapath. ### Ngày 46: Open vSwitch * **Mục tiêu:** Virtual switch (nối Layer 3). * **Lý thuyết:** flow table, datapath. * **Thực hành:** Đọc một phần OVS. ### Ngày 47: runc - orient * **Mục tiêu:** Container runtime (nối Layer 2/4). * **Lý thuyết:** libcontainer, ns/cgroups. * **Thực hành:** Định vị container lifecycle. ### Ngày 48: runc - lifecycle * **Mục tiêu:** create/start/kill. * **Lý thuyết:** OCI runtime-spec code (đã học Layer 4). * **Thực hành:** Đọc create → start. ### Ngày 49: containerd/BuildKit/Moby * **Mục tiêu:** Runtime cấp cao (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** shim, snapshotter, build. * **Thực hành:** Đọc một phần containerd/BuildKit. ### Ngày 50: Kubernetes - orient * **Mục tiêu:** Hệ sinh thái lớn nhất (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** apiserver/controller/kubelet, SIG structure. * **Thực hành:** Định vị một controller. ### Ngày 51: Kubernetes - đọc controller * **Mục tiêu:** Reconciliation thực tế. * **Lý thuyết:** informer/workqueue/reconcile (đã học Layer 4). * **Thực hành:** Đọc một built-in controller. ### Ngày 52: etcd - raft * **Mục tiêu:** Consensus thực chiến (nối Layer 3/4). * **Lý thuyết:** raft implementation. * **Thực hành:** Đọc raft state machine etcd. ### Ngày 53: Argo CD/Crossplane * **Mục tiêu:** GitOps & platform (nối Layer 4/6). * **Lý thuyết:** sync/reconcile, XRD. * **Thực hành:** Đọc một phần Argo/Crossplane. ### Ngày 54: Istio/KCP * **Mục tiêu:** Mesh & control plane (nối Layer 4). * **Lý thuyết:** istiod, xDS; KCP workspace. * **Thực hành:** Đọc một phần Istio/KCP. ### Ngày 55: Prometheus - orient * **Mục tiêu:** Metrics engine (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** scrape, TSDB, PromQL. * **Thực hành:** Định vị TSDB/scrape. ### Ngày 56: Prometheus - TSDB/scrape * **Mục tiêu:** Đọc storage/ingest. * **Lý thuyết:** head/block, WAL (đã học Layer 3/7). * **Thực hành:** Đọc scrape hoặc TSDB. ### Ngày 57: OpenTelemetry Collector * **Mục tiêu:** Pipeline observability (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** receiver/processor/exporter. * **Thực hành:** Đọc một processor. ### Ngày 58: Loki/Tempo/VictoriaMetrics * **Mục tiêu:** Logs/traces/metrics khác (nối Layer 7). * **Lý thuyết:** kiến trúc từng cái. * **Thực hành:** Đọc một phần của một trong ba. ### Ngày 59: Kafka - orient * **Mục tiêu:** Streaming (nối Layer 9). * **Lý thuyết:** log, partition, replication. * **Thực hành:** Định vị log/replication. ### Ngày 60: CỘT MỐC 60 * **Mục tiêu:** Chốt deep subsystem; release P2. * **Lý thuyết:** Ôn B tới giờ; kiểm kê: đọc sâu một subsystem + architecture doc dựng lại. * **Thực hành:** **P2 done (subsystem architecture doc)**; **đề thi #2** (giải thích một subsystem đã đọc) + tự chấm; **blog #124** ("Dựng lại kiến trúc một subsystem thật: từ code tới sơ đồ"); tag `layer13-day060`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 60/120 (50%)**. ### Ngày 61: Kafka - component * **Mục tiêu:** Đọc sâu một phần. * **Lý thuyết:** log/replication/consumer group. * **Thực hành:** Đọc một component Kafka. ### Ngày 62: Iceberg * **Mục tiêu:** Table format code (nối Layer 9). * **Lý thuyết:** metadata/manifest, snapshot. * **Thực hành:** Đọc metadata handling. ### Ngày 63: Airflow/MLflow * **Mục tiêu:** Orchestration & ML (nối Layer 9/10). * **Lý thuyết:** DAG/scheduler; tracking/registry. * **Thực hành:** Đọc một phần. ### Ngày 64: Patterns across projects * **Mục tiêu:** Nhận ra mẫu chung. * **Lý thuyết:** plugin, reconcile, pipeline lặp lại nhiều nơi. * **Thực hành:** Bảng pattern chung. ### Ngày 65: Ngôn ngữ theo dự án * **Mục tiêu:** Đọc đa ngôn ngữ. * **Lý thuyết:** C (kernel), Go (k8s), Rust (TiKV), C++ (ClickHouse). * **Thực hành:** So phong cách codebase. ### Ngày 66: Đọc C++ lớn * **Mục tiêu:** Vào codebase C++. * **Lý thuyết:** template, namespace, build phức tạp. * **Thực hành:** Navigate một C++ codebase. ### Ngày 67: Đọc Go lớn * **Mục tiêu:** Vào codebase Go. * **Lý thuyết:** interface, package, generate. * **Thực hành:** Navigate một Go codebase. ### Ngày 68: Đọc Rust lớn * **Mục tiêu:** Vào codebase Rust. * **Lý thuyết:** trait, module, ownership khi đọc. * **Thực hành:** Navigate một Rust codebase. ### Ngày 69: Testing approach của dự án * **Mục tiêu:** Hiểu cách họ test. * **Lý thuyết:** unit/integration/e2e, fixture. * **Thực hành:** Đọc test infra một dự án. ### Ngày 70: CI/CD của dự án * **Mục tiêu:** Biết CI trước khi PR. * **Lý thuyết:** CI pipeline, required checks. * **Thực hành:** Đọc CI config; chạy check local. ### Ngày 71: Tìm cơ hội đóng góp * **Mục tiêu:** Chuẩn bị PR. * **Lý thuyết:** bug/docs/test/feature; issue tracker. * **Thực hách:** Lập danh sách issue tiềm năng (3 domain). ### Ngày 72: Ôn Khối B * **Mục tiêu:** Chốt reading portfolio. * **Lý thuyết:** rà các subsystem đã đọc. * **Thực hành:** Chuẩn bị đóng góp. # KHỐI C - Contribution Mechanics (Ngày 73-90) → P3 ### Ngày 73: OSS contribution - tổng quan * **Mục tiêu:** Cách đóng góp. * **Lý thuyết:** types: docs/test/bugfix/feature/refactor. * **Thực hành:** Chọn loại đóng góp đầu tiên (nên nhỏ). ### Ngày 74: Tìm issue * **Mục tiêu:** Chọn việc vừa sức. * **Lý thuyết:** good-first-issue, help-wanted, triage. * **Thực hành:** Chọn 1 issue domain 1. ### Ngày 75: CONTRIBUTING.md * **Mục tiêu:** Theo luật chơi. * **Lý thuyết:** đọc contribution guide. * **Thực hành:** Đọc + tuân guide dự án. ### Ngày 76: DCO vs CLA * **Mục tiêu:** Ký đúng. * **Lý thuyết:** DCO (Signed-off-by) vs CLA. * **Thực hành:** Ký commit đúng chuẩn dự án. ### Ngày 77: Code of conduct * **Mục tiêu:** Cộng đồng lành mạnh. * **Lý thuyết:** CoC, chuẩn giao tiếp. * **Thực hành:** Đọc CoC; chuẩn bị tương tác. ### Ngày 78: Git workflow * **Mục tiêu:** Đóng góp gọn gàng. * **Lý thuyết:** fork, branch, commit hygiene, rebase. * **Thực hành:** Setup fork + branch. ### Ngày 79: Commit & PR nhỏ * **Mục tiêu:** Dễ review. * **Lý thuyết:** conventional commit, small focused PR. * **Thực hành:** Chuẩn commit message. ### Ngày 80: Build & test local * **Mục tiêu:** Chắc chắn trước khi gửi. * **Lý thuyết:** build + run test suite (nối Khối B). * **Thực hành:** Chạy full test local. ### Ngày 81: Lint & style * **Mục tiêu:** Qua CI style. * **Lý thuyết:** linter, formatter, style guide. * **Thực hành:** Chạy lint; sửa style. ### Ngày 82: Viết issue tốt * **Mục tiêu:** Báo cáo rõ ràng. * **Lý thuyết:** reproduction, expected vs actual. * **Thực hành:** Viết một issue chất lượng (nếu cần). ### Ngày 83: Mở PR * **Mục tiêu:** PR chuyên nghiệp. * **Lý thuyết:** description, link issue, checklist. * **Thực hành:** Draft PR description. ### Ngày 84: PR nhỏ & tập trung * **Mục tiêu:** Tăng khả năng merge. * **Lý thuyết:** một PR một mục tiêu. * **Thực hành:** Rà PR đủ nhỏ. ### Ngày 85: Nhận review * **Mục tiêu:** Đón feedback đúng cách. * **Lý thuyết:** không phòng thủ, hỏi rõ. * **Thực hành:** Phản hồi review lịch sự. ### Ngày 86: Iterate review * **Mục tiêu:** Sửa theo góp ý. * **Lý thuyết:** address comment, force-push vs new commit. * **Thực hành:** Cập nhật PR theo review. ### Ngày 87: CI & checks * **Mục tiêu:** Xanh mọi check. * **Lý thuyết:** required checks, flaky test. * **Thực hành:** Làm CI pass. ### Ngày 88: Giao tiếp maintainer * **Mục tiêu:** Kiên nhẫn & tôn trọng. * **Lý thuyết:** thời gian review, ping lịch sự, tôn trọng thời gian họ. * **Thực hành:** Soạn tin nhắn follow-up đúng mực. ### Ngày 89: Linux vs GitHub process * **Mục tiêu:** Biết khác biệt quy trình. * **Lý thuyết:** mailing-list patch (kernel) vs PR (GitHub). * **Thực hành:** Chuẩn bị patch/PR đúng quy trình dự án. ### Ngày 90: CỘT MỐC 90 * **Mục tiêu:** Chốt cơ chế; gửi PR đầu tiên. * **Lý thuyết:** Ôn C; kiểm kê: workflow contribution + PR #1 (domain 1) đã mở. * **Thực hành:** **P3 done (PR #1 domain 1 đã gửi + đang review)**; **đề thi #3** (contribution workflow) + tự chấm; **blog #125** ("PR đầu tiên vào một dự án OSS lớn: từ good-first-issue tới review"); tag `layer13-day090`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 90/120 (75%)**. # KHỐI D - Making Contributions (Ngày 91-114) → P4 (3 PR xuyên domain) ### Ngày 91: PR #1 - tới merge * **Mục tiêu:** Landing PR đầu (domain 1). * **Lý thuyết:** iterate review → approve → merge. * **Thực hành:** Đưa PR #1 tới merge. ### Ngày 92: Xử lý feedback/rework * **Mục tiêu:** Bền bỉ qua review. * **Lý thuyết:** rework lớn, giữ scope. * **Thực hành:** Xử một vòng feedback khó. ### Ngày 93: Bug fix lớn hơn * **Mục tiêu:** Đóng góp có giá trị. * **Lý thuyết:** reproduce → RCA (nối Layer 11) → fix. * **Thực hành:** Tìm + fix một bug thật. ### Ngày 94: Viết test cho fix * **Mục tiêu:** Fix có test. * **Lý thuyết:** regression test. * **Thực hành:** Thêm test cho bug fix. ### Ngày 95: PR #2 - chọn domain 2 * **Mục tiêu:** Domain khác. * **Lý thuyết:** chọn dự án + issue domain 2. * **Thực hành:** Chọn issue; hiểu code liên quan. ### Ngày 96: PR #2 - implement * **Mục tiêu:** Sửa/thêm. * **Lý thuyết:** thay đổi tối thiểu, đúng. * **Thực hành:** Cài đặt fix. ### Ngày 97: PR #2 - test + docs * **Mục tiêu:** Đầy đủ. * **Lý thuyết:** test + cập nhật docs. * **Thực hành:** Thêm test + docs. ### Ngày 98: PR #2 - gửi + review * **Mục tiêu:** Mở PR. * **Lý thuyết:** description, CI. * **Thực hành:** Gửi PR #2. ### Ngày 99: PR #2 - iterate * **Mục tiêu:** Qua review. * **Lý thuyết:** address feedback. * **Thực hành:** Cập nhật theo review. ### Ngày 100: * **Mục tiêu:** Kiểm kê lớn giữa Layer 13. * **Lý thuyết:** Ôn A→C + đầu D; kiểm kê lớn: đọc nhiều codebase + PR #1 merged + PR #2 đang review; đối chiếu đích "đóng góp OSS". * **Thực hành:** **Đề thi #4 tích lũy** (đọc + contribution) + tự chấm theo rubric; **blog #126** ("Từ đọc source tới PR merged: hành trình vào một cộng đồng OSS"); tag `layer13-day100`; nghỉ nửa ngày. **Đã đi 100/120 (83%)**. ### Ngày 101: PR #3 - chọn domain 3 * **Mục tiêu:** Domain thứ ba. * **Lý thuyết:** chọn dự án + issue domain 3. * **Thực hành:** Chọn issue; hiểu code. ### Ngày 102: PR #3 - implement * **Mục tiêu:** Sửa/thêm. * **Lý thuyết:** thay đổi đúng, gọn. * **Thực hành:** Cài đặt. ### Ngày 103: PR #3 - test + docs * **Mục tiêu:** Đầy đủ. * **Lý thuyết:** test + docs. * **Thực hành:** Thêm test + docs. ### Ngày 104: PR #3 - gửi + review * **Mục tiêu:** Mở PR. * **Lý thuyết:** description, CI. * **Thực hành:** Gửi PR #3. ### Ngày 105: PR #3 - iterate * **Mục tiêu:** Qua review. * **Lý thuyết:** address feedback. * **Thực hành:** Cập nhật theo review. ### Ngày 106: Feature contribution * **Mục tiêu:** Đóng góp lớn hơn. * **Lý thuyết:** propose qua issue/RFC trước khi code. * **Thực hành:** Draft một proposal. ### Ngày 107: Design với maintainer * **Mục tiêu:** Đồng thuận thiết kế. * **Lý thuyết:** thảo luận design, chấp nhận thay đổi hướng. * **Thực hành:** Kịch bản thảo luận design. ### Ngày 108: Xử lý bị từ chối * **Mục tiêu:** Đón nhận nhã nhặn. * **Lý thuyết:** PR bị close/redirect, học từ đó. * **Thực hành:** Rút bài học từ một rejection. ### Ngày 109: Backport & release * **Mục tiêu:** Hiểu vòng đời release. * **Lý thuyết:** backport, release branch, changelog. * **Thực hành:** Đọc release process một dự án. ### Ngày 110: Follow-up sau merge * **Mục tiêu:** Trách nhiệm sau merge. * **Lý thuyết:** theo dõi regression, sửa nhanh. * **Thực hành:** Kế hoạch follow-up. ### Ngày 111: Documenting contributions * **Mục tiêu:** Ghi lại đóng góp. * **Lý thuyết:** portfolio: PR link + mô tả tác động. * **Thực hành:** Bắt đầu contribution portfolio. ### Ngày 112: P4 - shepherd 3 PR tới merge * **Mục tiêu:** Đưa cả 3 tới đích. * **Lý thuyết:** kiên nhẫn qua review nhiều vòng. * **Thực hành:** Theo sát 3 PR (domain 1/2/3). ### Ngày 113: P4 - writeup đóng góp * **Mục tiêu:** Ghi lại hành trình. * **Lý thuyết:** mỗi PR: vấn đề → fix → review → merge. * **Thực hành:** Writeup 3 đóng góp. ### Ngày 114: P4 - 3 PR xuyên domain * **Mục tiêu:** Release P4. * **Lý thuyết:** rà "done": 3 PR ở 3 domain khác nhau (merged/in-review). * **Thực hành:** Đóng gói + **blog #127** ("Ba PR ở ba domain khác nhau: container, observability, data"). **P4 done.** # KHỐI E - Sustained Contribution (Ngày 115-120) → P5 flagship ### Ngày 115: Sustained contributor * **Mục tiêu:** Từ one-off tới đều đặn. * **Lý thuyết:** đóng góp liên tục, xây uy tín. * **Thực hành:** Chọn một dự án để theo sâu. ### Ngày 116: Review PR người khác * **Mục tiêu:** Đóng góp bằng review. * **Lý thuyết:** review có tính xây dựng (nối Leadership). * **Thực hành:** Review một PR của người khác. ### Ngày 117: Path to maintainer * **Mục tiêu:** Lộ trình committer/maintainer. * **Lý thuyết:** reviewer → committer → maintainer, cách được đề cử. * **Thực hành:** Kế hoạch tiến tới committer. ### Ngày 118: RFC & design leadership * **Mục tiêu:** Dẫn dắt kỹ thuật (nối Leadership). * **Lý thuyết:** author một RFC/KEP, dẫn dắt thảo luận. * **Thực hành:** Draft một RFC cho một dự án. ### Ngày 119: P5 - portfolio + lộ trình; ôn Layer 13 * **Mục tiêu:** Chốt flagship. * **Lý thuyết:** 3 merged PR + review + lộ trình sustained. * **Thực hành:** Portfolio hoàn chỉnh + plan; rà toàn layer. ### Ngày 120: HOÀN THÀNH LAYER 13 * **Mục tiêu:** Chốt Source Code Reading & Contribution - đạt đích cuối của chương trình. * **Lý thuyết:** Ôn toàn layer; kiểm kê tổng: P1 đọc 2 codebase + P2 subsystem architecture doc + P3 PR #1 + P4 3 PR xuyên domain + P5 portfolio + lộ trình sustained contributor. * **Thực hành:** **P5 done (≥1 merged PR ở 3 dự án khác domain)**; **đề thi #5 tích lũy** (đọc + đóng góp) + tự chấm theo rubric; **blog #128** ("Nhìn lại Source Code Reading & Contribution: đọc được và đóng góp được cho OSS lớn"); tag `layer13-complete`; nghỉ nửa ngày.